Thứ ba, ngày 6 tháng 1 , 2009

GS-TSKH Lê Doãn Diên - Nhà  khoa học thầm lặng

GS-TSKH Lê Doãn Diên - Nhà  khoa học thầm lặng

NHNNHN - Thuộc thế hệ trí thức trưởng thà nh sau cách mạng tháng Tám, Lê Doãn Diên là  một nhà  khoa học có gần 100 công trình giá trị, đặc biệt đã mở ra hai hướng phát triển quan trọng của nông nghiệp Việt Nam hiện đại, đó là  nâng cao chất lượng nông phẩm và  công nghệ sau thu hoạch.

Lê Doãn Diên được vử học tiếp ở trường Huử³nh Thúc Kháng, được cử­ là m Tổng đội trưởng của học sinh nhà  trường. Cuối lớp 9 anh là  1 trong 5 học sinh của trường được và o dự bị đại học. Hồi ấy trường có hai ban: Ban khoa học và  Ban văn chương. Аắn đo mãi anh quyết định đi theo con đường khoa học, rồi được lệnh lên đường ra chiến khu Việt Bắc. Từ Аô Lương ra chiến khu đi bộ hơn một tháng rườ¡i, trên trời là  máy bay, dưới đất là  rừng rậm đầy muỗi anopheles.

Bị sốt rét, uống thuốc khửi lại đi, mang theo ba lô, lại còn phải cáng người bạn ốm. Аến chiến khu, lần đầu tiên nhìn thấy điện, thấy ô tô tải. Аời lên tiên rồi! “ Cả đoà n reo lên. Họ được phát quần áo mới, đi từ Lạng Sơn sang Bằng Tường, tới khu học xá Trung ương đóng tại Nam Ninh. Học tập tại đây hơn một năm thì chiến dịch Аiện Biên Phủ thắng lớn, hoà  bình lập lại, các anh được lệnh vử tiếp quản trường Аại học Quốc gia, cùng với anh chị em sinh viên cũ ở lại, tiếp tục học tập. Аây là  khóa đại học đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà .

Các anh vừa trên ô tô xuống, anh chị em sinh viên Hà  Nội thấy bận quần áo mà u xanh, cứ tưởng họ là  công nhân ở chiến khu vử. Một tuần sau gặp lại nhau ở trường Аại học họ mới biết các anh là  sinh viên. Sinh viên Hà  Thà nh rất khâm phục sinh viên kháng chiến học giửi, có tác phong rất nửn nếp. Tháng 7/1956 tốt nghiệp khóa đầu tiên, Lê Doãn Diên đoạt danh hiệu sinh viên xuất sắc, vinh dự được Thủ tướng Phạm Văn Аồng và  Bộ trưởng Bộ Giáo dục Nguyễn Văn Huyên trao tặng giải thưởng đáng nhớ, đó là  cây bút máy, ngòi bút bằng bạch kim, có khắc tên người sinh viên ưu tú.

Cây bút ấy, anh đã giữ là m kỷ niệm suốt 10 năm, nó theo anh đi khắp mọi nẻo đường học tập; ngay khi là m luận văn tiến sĩ từ năm 1962 đến 1965 tại Аại học Tổng hợp Lômônôxốp, anh đã dùng bút ấy để viết luận án. Аử tà i luận án tiến sĩ của anh là  Nghiên cứu thà nh phần axit amin trong lúa gạo Việt Nam do GS. TS. A.B Silaev hướng dẫn. Luận án được bảo vệ xuất sắc, thầy Silaev đử nghị Đại sứ quán Việt Nam đử nghị cho Lê Doãn Diên ở lại là m thẳng tiến sĩ khoa học, vì thầy cho rằng đây là  một hướng nghiên cứu khoa học rất quan trọng đối với Việt Nam.

GS. Lê Doãn Diên tại một cuộc hội thảo

Tuy nhiên thời gian đó chiến tranh chống Mử¹ đang trở nên khốc liệt, Lê Doãn Diên tình nguyện là m đơn xin trở vử phục vụ Tổ quốc. Anh vẫn kiên trì đi theo hướng nghiên cứu chất lượng lúa gạo và  nông sản, mặc dù thời ấy còn đói kém, thiếu lương thực, nhiửu người kể cả một số nhà  khoa học coi hướng nghiên cứu nà y là  mang tính hà n lâm, không thực tế.

Lê Doãn Diên vẫn âm thầm tiến hà nh các nghiên cứu trong nước. Cho tới năm 1984 anh lại được cử­ sang Đại học Bulganie là m đử tà i tiến sĩ khoa học Nghiên cứu chất lượng prôtein của lúa gạo tuử³ thuộc kiểu gen và  điửu kiện gieo trồng. Có thể nói Lê Doãn Diên là  người Việt Nam đầu tiên nghiên cứu vử chất lượng nông sản, đặc biệt là  lúa gạo mà  hiện nay đã trở lên một hướng nghiên cứu quan trọng nhằm đảm bảo chất lượng dinh dườ¡ng cho nhân dân và  phục vụ xuất khẩu.

Một cống hiến không kém phần xuất sắc của GS.TSKH. Lê Doãn Diên là  ngay từ những năm cuối thập niên 70 của thế kỷ trước, anh đã mở ra hướng nghiên cứu vử công nghệ sau thu hoạch, khi được đử cử­ là m Viện trưởng Viện Lương thực. Lê Doãn Diên nhớ rất rõ và o 11 giử đêm một ngà y tối mùa xuân năm 1996, anh nhận được điện thoại của đồng chí Hà  Nghiệp, thư ký của Tổng Bí thư Nguyễn Văn Linh, cho biết Bộ Chính trị rất tâm đắc với ý tưởng vử công nghệ sau thu hoạch và  đã đưa và o Nghị quyết của Аại hội Аảng khoá VI.

Trong bà i diễn văn của Tổng Bí thư Nguyễn Văn Linh hồi ấy có nói: Cần chống hiện tượng mất mùa trong nhà  bằng việc phát triển công nghệ sau thu hoạch. Ngà y nay, công nghệ sau thu hoạch đã được chú trọng phát triển theo phương châm nông nghiệp phải bảo đảm các khâu từ trang trại đến bà n ăn, từ cái cầy đến cái đĩa, nhằm bảo đảm chất lượng và  giá trị sản phẩm nông nghiệp tiêu dùng và  xuất khẩu. Trong các trường Аại học Nông nghiệp trên cả nước đửu đã hình thà nh các Khoa Công nghệ sau thu hoạch.

Gặp GS. Lê Doãn Diên lần đầu, nhìn vẻ hiửn là nh, điửm đạm, nói năng nhử nhẹ, ta không dễ nhận thấy sự thăng hoa của những trí thức có tà i hùng biện, sắc xảo.  Hiện anh là  Chủ tịch Hội Hoá sinh Việt Nam, Phó chủ tịch Hội KHCN lương thực thực phẩm, Phó chủ tịch Hội KHCN thực phẩm chức năng, Phó chủ tịch Hội các phòng thử­ nghiệm Việt Nam. Anh đã già nh nhiửu giải thưởng khoa học lớn và  được thế hệ khoa học trẻ tôn vinh là  một người thà y mẫu mực.

Hồng Vân
code
Gửi

Tags

Xem thêm

Trang chủLiên hệ quảng cáo: 0902 063 363 Lên đầu trang