Thứ sáu, ngày 19 tháng 11 , 2010

Hà  Nội có phố Bùi Xuân Phái

Hà  Nội có phố Bùi Xuân Phái

NHN(NHN) Tháng 7 vừa qua, HАNDTP đã quyết định đặt tên phố Bùi Xuân Phái tại khu đô thị mới Mử¹ Аình thuộc huyện Từ Liêm. Vinh danh ông- một nghệ sĩ tà i hoa với tình yêu Hà  Nội, đã gắn bó cả sự nghiệp sáng tạo hội họa của mình với Thủ đô yêu quý.

Аúng như những lời tâm sự của ông trong tập sách Viết dưới đèn dầu vừa xuất bản năm 2008: Hà  Nội có rất nhiửu vẻ đẹp mà  mỗi vẻ đẹp lại thích hợp với mỗi người... Vử mà u sắc nó mang nhiửu mà u thời gian... Phố cổ, những căn nhà  cổ và o tranh rất dễ đẹp... Có nhiửu mảng tường tưởng như là  bẩn, không phải đâu. Nó rất đẹp đối với những đối tượng biết nhìn thấy, biết khám phá... những loang lổ, những dấu vết thời gian ấy thêm và o óc tưởng tượng của người nghệ sĩ, sẽ tạo ra những cái đẹp bất ngử...  

Bùi Xuân Phái

Bùi Xuân Phái Sinh ngà y 1/9/1920 tại Hà  Nội (là ng Kim Hồng, xã Vân Canh, tỉnh Hà  Đông cũ)-  địa danh là  một là ng quê với nghử vẽ tranh khắc gỗ dân gian nổi tiếng. Chính vì thế mà  ấn tượng tuổi thơ với những gam mà u rực rỡ, những hình vẽ kử³ thú gắn với là ng quê Việt Nam đã luôn theo suốt ông trong cuộc đời một nghệ sĩ. Tốt nghiệp Trường Cao đẳng Mử¹ thuật Аông Dương (1941- 1946), Bùi Xuân Phái đã có ngót nử­a thế kỷ gắn bó máu thịt cả đời mình với hội hoạ- mà  trong đó, hà ng trăm góc phố cổ Hà  Nội đã là m nên một cụm từ- Phái Phố - Phố Phái nổi tiếng cả trong và  ngoà i nước.             

Nhớ lại những năm tháng chiến, những ngà y máy bay Mử¹ ném bom miửn Bắc. Hồi đó, tôi, họa sĩ Tường Vân từ Hải Phòng vử, nhà  thơ Lưu Quang Vũ, họa sĩ Bùi Xuân Phái, nhà  thơ Phùng Quán và  đạo diễn điện ảnh Trần Thịnh vẫn lang thang mấy quán rượu phố Tạ Hiện nhập nhoạng lên đèn. Chúng tôi ngồi nhõm nhi tí rượu cuốc lủi và  mấy củ lạc luộc, gói lạc rang. Họa sĩ Bùi Xuân Phái thường cười nhẹ nhẹ, mặt ử­ng hồng vì tử­u lượng ông vốn rất ít, chỉ để lấy vui với bạn hữu thân tình. Những khi ấy, ông hay nói vử hội họa. à”ng nói vử bột mầu, vử sơn dầu, vử chì than, vử ký họa, với thiết kế mử¹ thuật sân khấu và  minh họa. Nhưng bao giử ông cũng hay nói vử phố. Và  quả thật, phố cổ Hà  Nội đã gắn bó máu thịt với ông suốt cả một đời cầm bút vẽ. Bởi thế, anh em trong giới và  công chúng yêu hội họa Việt Nam vẫn gọi là  Phái - Phố  hay Phố - Phái.

Phố cổ Hà  Nội gắn bó máu thịt với ông

Và  hình như, mỗi khi nhắc đến Hà  Nội, có lẽ không thể không nhắc đến họa sĩ Bùi Xuân Phái... Hôm nay, khi ngồi giữa Thà nh phố Hồ Chí Minh, thấy anh em, bạn bè, người lạ, người quen, người trong giới hay ngoà i giới hội họa luôn nhắc đến ông. Với riêng tôi, nghĩ vử tranh Bùi Xuân Phái, ngoà i bảng mầu trầm buồn và  những vạch sáng trắng; tôi còn rất đam mê dăm ba nét chấm phá và  những đốm mầu da cam nguyên chất rất đỗi tà i hoa.

Bởi tôi được biết ở TP Hồ Chí Minh, một trong những bức tranh khá nổi tiếng của họa sĩ Bùi Xuân Phái -Hà  Nội 1946 đang được một người yêu hội họa giữ gìn rất trân trọng...  Cũng những năm tháng đó, những buổi tối mùa đông chuyển gió heo may Hà  Nội, tôi cùng nhà  thơ Phùng Quán, họa sĩ Bùi Xuân Phái lang thang đến nhà  nghệ sĩ điện ảnh Trần Trung Tín số 7 phố Nguyễn Biểu ở gần Hồ Tây.

Anh là  diễn viên Xưởng phim truyện Việt Nam, người Nam Bộ tập kết, đã ngoà i băm nhưng cứ thích độc thân. Nhưng rồi do ngẫu hứng, Trần Trung Tín tìm đến với hội hoạ -suốt ngà y đêm bôi vẽ. Vừa vẽ tranh trên các tử báo đã bử đi, hoặc trên bìa sách vở học sinh, trên cả các mảng tường nhà  ở- bằng than, bằng bút chì, bút bi, bột mà u, rồi cả sơn dầu của anh em hoạ sĩ mang đến cho... Anh vẽ thâu đêm suốt sáng- quên ăn, quên ngủ, vẽ như lên đồng... chỉ với một thể loại là  tranh trừu tượng có đử tà i tình yêu, mùa thu, chim hòa bình, em và  súng.

Bốn anh em chúng tôi quây quần vừa ngâm nga thơ phú, vừa vẽ - vừa nhâm nhi chén rượu cuốc lủi, và i hạt lạc rang, lưng cơm rang đỡ đói lòng. Những lúc đó, Bùi Xuân Phái lại hà o hứng ký họa chân dung tôi, Trần Trung Tín và  Phùng Quán. Cũng như ông phác hoạ dăm ba nét phố cổ trên bao thuốc lá, trên cả vử bao diêm, nghĩa là  trên tất cả những gì có thể vẽ được- vì ngà y ấy giấy vẽ còn hiếm hơn và ng.

Sau nà y, đến ngà y giải phóng miửn Nam, thống nhất đất nước; nghệ sĩ Trần Trung Tín vử Sà i Gòn- anh lấy vợ, và  vẫn vẽ, cả là m thơ rồi đi đạp xích lô. Bây giử thì cả Bùi Xuân Phái, Phùng Quán và  Trần Trung Tín đửu đã đi xa mãi mãi, thi thoảng có lúc đi qua phố Nguyễn Biểu rẽ ngang và o Quán Thánh - những kỷ niệm vui buồn thời chiến tranh ngà y ấy lại hiện vử rõ nét trong tôi...

Vậy là  đã trẵn hai mươi hai mùa thu, từ khi Danh họa Bùi Xuân Phải qua đời. Nhưng những kỷ niệm một thuở hà n vi có vui và  buồn, có no và  đói, có cả vinh và  nhục trong niửm vui sáng tạo bất tận của người nghệ sĩ, vẫn như những ngọn lử­a bùng cháy lên trong tôi không bao giử tắt. Như những bức tranh Phái- Phố mùa xuân vẫn còn mãi với thời gian, mà  giải thưởng Hồ Chí Minh đã vinh danh ông một cách xứng đáng. Một đường phố ghi tên Bùi Xuân Phái bình yên và  trân trọng đúng và o dịp Аại lễ ngà n năm Thăng Long.

Và  rồi, những nỗi niửm tâm sự của ông vử nghử lại luôn vang lên trong tôi, thân thiết hơn bao giử hết: Nhà  văn không ngà y nà o không viết, thì trong ngà nh họa cũng vậy thôi. Phải vẽ hà ng ngà y. Hình như không vẽ luôn, tay nó cứng ra. Vẽ nhiửu, vẽ cho thuần tay để lúc nà o cũng thà nh điêu luyện và  thoải mái, ông Henri Matisse vẽ như chơi là  vì ông vẽ rất nhiửu. Nên hiểu vẽ với tâm hồn nghệ thuật, chứ không phải vẽ nhiửu để... kiếm tiửn nhiửu!...

Lê Huy Quang
code
Gửi

Tags

Xem thêm

Trang chủLiên hệ quảng cáo: 0902 063 363 Lên đầu trang