Thứ ba, ngày 17 tháng 3 , 2009

Hà  Nội đã san lấp 80% diện tích mặt nước?

Hà  Nội đã san lấp 80% diện tích mặt nước?

NHNPhải chăng, 50 năm qua, Hà  Nội đã san lấp khoảng 80 % diện tích mặt nước lấy chỗ cho các công trình xây dựng? Không ai tin đó là  sự thật. Nhưng nếu hiểu nghĩa mặt nước theo nghĩa rộng - con số nà y xem ra rất có cơ sở.

80% diện tích mặt nước đã bị san lấp   

Hà  Nội đã san lấp 80 % diện tích mặt nước trong 50 năm để xây dựng? Không ai tin là  điửu ấy có thật. Nhiửu người nhẩm tính, từ 1960 trở lại đây, có mấy hồ nước bị lấp đâu?  Nếu quan niệm mặt nước chỉ là  Hồ Tây, Hồ Gươm, Hồ Bẩy Mẫu, Hồ Giảng Võ, Thà nh Công, Yên Sở...thì rõ rà ng các hồ ấy vẫn còn.   Còn mở rộng nghĩa, "mặt nước"  được hiểu là  những ruộng trũng, ruộng cao, khi mưa mênh mông là  nước, lúc cạn lội cũng quá đầu gối, là  chỗ thả rau, nơi trồng lúa. Nhiửu nơi chẳng ra ruộng, không ra hồ - nhưng cứ gọi chung là  mặt nước. Tính gộp và o để san lấp đi lấy chỗ cho xây dựng thì con số trên dường như có cơ sở.

So sánh bản đồ Quận Hai Bà  Trưng, quận Аống Аa những năm 1960 và  bản đồ vệ tinh chụp sau gần 50 năm mới thấy tốc độ lấp hồ ao để xây dựng nhà  cử­a đường sá khẩn trương tới mức nà o. Nhất là  từ sau thập kỷ 1990, tốc độ san lấp nhanh đến chóng mặt.

Tác giả đã chứng kiến khu vực gần khu Tập thể Bộ thủy sản, đất là ng Ngọc Khánh xưa, đoạn ngõ đi từ đường Kim Mã từng có những hồ ao nhử, nhưng chúng đã biến mất một cách cực kử³ nhanh chóng, chỉ trong vòng và i ngà y, thậm chí  có hồ nhử biến mất chỉ sau một đêm.

Những người lao công phá thà nh, lấp hà o, sông hồ đầu tiên ở Hà  Nội

Trước năm 1990, trong các dự án đô thị, yếu tố mặt nước được chú ý khi quy hoạch các khu: Kim Liên, Giảng Võ, Thà nh Công... trước đó là  các nửn ruộng trũng, kênh mương, ao hồ.

Các kiến trúc sư có ý tưởng, xem và o các khu nhà  ở là  những hồ nước nhử  với chức năng là  không gian dãn cách, bổ sung cảnh quan cây xanh. Các hồ nà y cũng đóng vai trò tiêu thoát nước cục bộ khi hệ thống chung chưa có. Tuy nhiên, những ý tưởng nà y đã không được thực hiện.

10 năm trở lại đây, hà ng ngà n ha đất ruộng phía Tây thà nh phố đã biến thà nh các khu đô thị mới. Các tòa nhà  cao tầng, nhà  chia lô thi nhau mọc lên và  diện tích mặt nước ngà y cà ng teo tóp. Các ý tưởng hồ nước xuất hiện một cách mử nhạt và  diện tích thu hẹp dần sau mỗi lần điửu chỉnh quy hoạch. Ngay cả kênh mương tiêu thoát  cũng bị  thu hẹp, ngầm hoá tuử³ hứng. Và  Hà  Nội ngập sau mỗi cơn mưa.

Trận ngập úng cuối năm 2008 đã minh chứng, Hà  Nội- nơi ranh giới giữa đô thị - nông thôn chưa hẳn đã rõ rà ng sự ngập úng luôn đe dọa do hệ thống tiêu thoát nước không đáp ứng nổi. Giá có hệ thống hồ nước là m không gian tiếp nối, để sự đổi thay diễn ra trong êm thấm tự nhiên thì dân bớt khổ, chính quyửn bớt lo. 

Bà i học từ người Pháp

Cách đây khoảng 150 năm, các cha cố phương Tây đến Hà  Nội truyửn đạo đã từng ví Hà  Nội là  Venise Phương Аông. Ngà y ấy, việc đi lại cơ bản là  bằng thuyửn, sông hồ nối nhau chi chít, mấy con đường bộ nhìn trên bản đồ bé như sợi tơ. Mãi đến 1985, người  Pháp mới cho đắp một con đường nối khu Аồn Thủy với thà nh Hà  Nội. Công trình có quy mô đầu tiên là  dự án lấp hà o kết hợp với san phẳng thà nh Hà  Nội để là m phố Phùng Hưng, Phan Аình Phùng, Trần Phú, Hùng Vương và o năm 1890. 

Thiết kế các tuyến cống, được người Pháp vẽ cách đây gần 100 năm

Sau đó, khu 36 phố phường cũng đua theo. Rất nhiửu hồ bị san lấp như: hồ Mã Cảnh, hồ Sao Sa, hồ Tân Khai... để lấy đất là m nhà . Tại những khu phố mới mọc lên mang dáng vẻ châu à‚u, kử¹ sư công chính đã thiết kế các phương án thoát nước bà i bản, hiệu quả cho đến tận ngà y nay.  

G iử đây, nhìn và o các bản vẽ đó, có lẽ các nhà  thoát nước HN cũng còn học hửi được ít nhiửu. Аây cũng là  lời giải đáp cho những ai còn băn khoăn: vì sao mưa to mà  phố cũ HN không bị ngập.

Sau 1954, Hà  Nội vẫn còn một số nhân viên là m công tác thoát nước cũ là m việc tại các công sở của TP mới giải phóng. Họ đã cùng với các cán bộ tiếp quản trẻ tuổi viết ra một tà i liệu quy định vử chất lượng thoát nước từ các công trình đổ và o hệ thống chung của TP rất tỉ mỉ: quy định nhà  có bao nhiêu người thì phải xây bể tự hoại bao nhiêu khối, nước thoát từ nhà  ra đường là  phải có ga thu, chất lượng nước phải kiểm tra thường xuyên cho và o lọ thử­, để bao lâu không có mùi, không vẩn đục đạt mức nà o mới được cho chảy và o cống chung TP.... Nhưng quy định rắc rối nà y giúp cho HN ta có nước sạch lấy từ hà ng trăm giếng ngầm đặt quanh phố, cung cấp cho mấy chục vạn dân đến cả triệu dân nội thà nh hơn một thế kỷ qua.

Аất và  nước, cái nà o quan trọng hơn?

Một ngà y kia khi ta mở vòi mà  không thấy nước chảy, chính lúc ấy ta mới  thấy sự quý giá của nước. Một thà nh phố già u có đến mấy mà  thiếu nước sạch thì nó sẽ tà n lụi và  trở thà nh phố chết.

Hiện trạng sông hồ các quận nội thà nh HN

Tại Oman - một quốc gia Trung Аông, nước là  vấn đử tồn vong của cả dân tộc, quốc gia và  cả nửn văn hoá. Chính vì vậy, 5.000 năm qua họ đã không ngừng nghỉ  đà o giếng ngầm bằng tay qua các lớp đá cứng, nằm sâu 18m ngầm dưới mặt cát cằn cỗi  để có nước ăn và  cấy hái, dưới sự hưóng dẫn của các  trưởng lão tôn kính, có kinh nghiệm truyửn đời. Quốc gia già u có lân cận (UAE), TP Abu Dhabi với 0,5 triệu dân mỗi ngà y dùng 0,3 triệu galon nhiên liệu để đun nước biển lọc ra 100 triệu galon nước ngọt cho nhu cầu sinh hoạt - rõ là  nước quý hơn dầu.

Tại Trung Quốc, hiếm nước không những ở đô thị mà  còn đe doạ tốc độ phát triển nóng của quốc gia nà y. Nạn hiếm nước đặc biệt nghiêm trọng ở đồng bằng Hoa Bắc, nơi tập trung ¼ dân số cả nước và  là  khu vực kinh tế phát triển, tạo ra trên ¼ GDP của Trung Quốc. Аể có đủ lương thực, diện tích tưới nước tại đây đã tăng gấp đôi, hậu quả là  mực nước ngầm ở đây đã hạ thấp 30m trong vòng 30 năm qua.

Từ năm 1990 đến 2001, mỗi năm có 180 ngà y nước sông Hoà ng Hà  không ra được tới biển, các chất gây bẩn cũng lưu lại, không được thải đi. Аối phó vấn nạn thiếu nước dẫn đến  giảm việc là m và  thiệt hại kinh tế, Trung Quốc đã lập dự án Bắc - Nam khổng lồ: chuyển nước từ sông Dương Tử­ từ phía Nam đến lưu vực sông Hoà ng Hà  ở phía Bắc theo 3 tuyến, ngân sách dự án  62 tỷ USD. Tuy tốn kém và  còn nhiửu ẩn hoạ môi sinh, nhưng không còn lựa chọn nà o khác.

Cho dù TQ có hai con sông trữ lượng 1/12 tổng luợng nước hà nh tinh thì đến 2030, Bắc Kinh - TP có 15 triệu người vẫn không có nước dùng. Chính vì vậy, phải lấy nước cách đó hà ng ngà n km. Аể tạo áp lực dẫn, phải nâng cao đập nước bằng toà  nhà  45 tầng lên 50 tầng, còn đường ống đi qua TP Bắc Kinh phải hạ thấp dưới độ sâu 36 m dưới mặt đất. Dự án nà y đã được Mao Trạch Аông ấp ủ từ năm 1950, lúc ấy người Bắc Kinh hà ng ngà y nhận khẩu phần ít ửi bằng phiếu thực phẩm và  chống rét bằng áo bông lót báo cũ với rơm khô

Hà  Nội đang mở rộng vử phía Tây, trên cái vùng đất nghìn đời nay sản xuất nông nghiệp là  chính, thế mà  mấy chục năm nay không thấy có dự án thủy lợi quy mô nà o. Sông Аáy, sông Tích, sông Bùi, sông Con, sông Nhuệ bao đời tưới tắm, nuôi cả vùng xứ Аoà i trù phú thế mà  chỉ thấy để mặc nó chết dần chết mòn.

VNN
code
Gửi

Tags

Xem thêm

Trang chủLiên hệ quảng cáo: 0902 063 363 Lên đầu trang