Thứ năm, ngày 19 tháng 3 , 2009

Hà  Nội phải giải trình phương án bán biệt thự

Hà  Nội phải giải trình phương án bán biệt thự

NHN"Hà  Nội và  một số đô thị lớn sở hữu những khu phố và  những biệt thự phong cách phương Tây rất độc đáo. Аó là  những di sản là m nên vẻ đẹp cổ kính, nên thơ. Việc Hà  Nội quyết định bán mấy trăm biệt thự thật là  khó hiểu". - Phó chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa - Giáo dục - Thanh niên - Thiếu niên và  Nhi đồng của Quốc Hội Nguyễn Minh Thuyết- Trưởng đoà n giám sát tình hình thực hiện Luật Di sản văn hóa.

Di sản bị xâm hại không phải tại dân mà  tại chính quyửn

Аược biết Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, Thanh niên, Thiếu niên và  Nhi đồng của Quốc hội vừa tổ chức giám sát tình hình thi hà nh Luật Di sản văn hóa. Xin ông cho biết mục đích của cuộc giám sát là  gì, đoà n giám sát đã tới những địa phương nà o?

- Từ cuối 2008 đến nay, Ủy ban chúng tôi đã tổ chức giám sát tình hình thi hà nh Luật Di sản văn hóa (DSVH) trong cả nước. Mục đích chính là  phục vụ cho việc thẩm tra dự thảo Luật Sử­a đổi, bổ sung một số điửu của Luật DSVH sẽ được QH xem xét tại Kử³ họp thứ 5 sắp tới. Qua giám sát, chúng tôi đưa ra một số kiến nghị vử việc hoà n hiện các quy định của pháp luật và  thực thi pháp luật vử DSVH.

Vì thời gian từ khi được QH giao nhiệm vụ thẩm tra dự thảo Luật (sau Kử³ họp thứ 4) đến khi Luật được trình (Kử³ họp thứ 5) rất ngắn, nên chỉ có thể khảo sát thực tế ở một số nơi sở hữu nhiửu di sản tiêu biểu như Hà  Nội, TP Hồ Chí Minh, Thừa Thiên - Huế, Quảng Nam, Аăk Lăk, Thanh Hóa, Ninh Bình.

Bên cạnh đó, theo quy định của pháp luật vử giám sát, ủy ban còn đánh giá tình hình thông qua báo cáo của các địa phương, ý kiến chuyên gia và  các nhà  quản lý trong hội nghị tổ chức đầu tháng 3 vừa rồi và  qua là m việc với lãnh đạo Bộ VHTT&DL.

à”ng có nhận xét như thế nà o vử những kết quả đã đạt được trong việc thi hà nh Luật Di sản?

- Qua giám sát, có thể thấy Luật DSVH ban hà nh năm 2001 đã tạo hà nh lang pháp lý cho hoạt động bảo vệ và  phát huy giá trị di sản của đất nước.

Sau khi Luật ra đời, Chính phủ đã có nhiửu cố gắng trong việc xây dựng hệ thống văn bản hướng dẫn thi hà nh Luật, quy hoạch hệ thống di tích và  bảo tà ng, triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia vử bảo vệ và  phát huy di sản, ban hà nh chính sách thu hút các nguồn lực để bảo vệ, phát huy giá trị di sản...

Tính đến hết tháng 2/2009, cả nước có gần 5.000 di tích cấp tỉnh, 3.006 di tích cấp quốc gia được xếp hạng và  5 di tích, danh thắng được UNESCO công nhận là  di sản văn hóa và  di sản thiên nhiên thế giới.

Tính đến hết 2007 đã có 965 lượt di tích được đầu tư tu bổ, với số tiửn trên 1.000 tỷ đồng từ ngân sách. Аó là  chưa kể nguồn kinh phí rất lớn do nhân dân đóng góp tu bổ, khôi phục các di tích cách mạng, di tích lịch sử­, di tích tín ngườ¡ng “ tôn giáo.

Biệt thự số 46 Hà ng Bà i, bử không nhiửu năm nay.

Аặc biệt, Luật Di sản ra đời đã tạo điửu kiện phục hồi, phát huy kho tà ng di sản văn hóa phi vật thể của nước ta.

Những quy định của Luật vử di sản văn hóa phi vật thể là  rất mới mẻ, nếu chúng ta biết rằng lúc đó rất ít nước có quy định vử lĩnh vực nà y, và  các thà nh viên UNESCO tới năm 2003 mới ký Công ước vử bảo tồn di sản văn hóa phi vật thể, trong khi Công ước vử bảo tồn di sản văn hóa vật thể được ký từ năm 1949.

Vậy còn những bất cập, hạn chế?

- Trước hết là  những bất cập vử pháp luật. Các văn bản hướng dẫn thi hà nh Luật khá đầy đủ nhưng ban hà nh chậm từ 1 đến 7 năm. Một số quy định trong Luật còn thiếu cụ thể, khó thực hiện, ví dụ, các quy định vử di sản văn hóa phi vật thể còn chung chung; tiêu chí xác định di sản quốc gia đặc biệt, bảo vật quốc gia chưa có...

Một số quy định còn chưa hợp lý, ví dụ quy định vử bảo tồn yếu tố nguyên gốc, quy định vử việc áp dụng Luật Xây dựng trong tu bổ di tích, quy định vử cấp giấy phép khai quật khảo cổ, quy định quyửn hạn và  nhiệm vụ của bảo tà ng...

Ngà y 20/3, Thường vụ Quốc hội sẽ chất vấn Bộ trưởng Văn hóa - Thể thao và  Du lịch vử ứng xử­ với di tích và  bảo tồn di sản văn hóa.

Bên cạnh đó, Luật chỉ mới quy định việc bảo vệ các di tích đã được xếp hạng, còn những đối tượng có dấu hiệu là  di sản văn hóa mới được phát hiện hoặc đang trong quá trình nghiên cứu, lập hồ sơ xếp hạng thì chưa được đưa và o diện bảo vệ. Các di sản nà y rất dễ bị xâm phạm, nếu chử đến khi được xếp hạng mới áp dụng biện pháp bảo vệ thì có khi không còn đáp ứng được tiêu chí di sản văn hóa nữa.

Nhưng vừa qua, dư luận rất bức xúc trước hiện tượng hà ng loạt di tích văn hóa bị xâm hại. Trong đợt đi giám sát vừa qua, Ủy ban thấy hiện tượng nà y diễn ra như thế nà o?

- Аiửu đáng lo ngại nhất qua giám sát là  thấy tình trạng xâm hại di tích vẫn diễn ra phổ biến, thậm chí nghiêm trọng.

Ở TP Hồ Chí Minh có ngôi chùa bị lấn chiếm đến mấy trăm mét vuông, hiện vẫn chưa giải toả được. Thậm chí, nhiửu người lấn chiếm đất chùa còn mở hà ng thịt chó, hơi xà o nấu bay cả và o chùa, rất phản cảm.

Ngay ở một di tích có giá trị rất đặc biệt là  thà nh Cổ Loa, Hà  Nội, có gia đình còn thuê cả Gò Chuông, nơi ngà y xưa là  đà i quan sát, đốt lử­a báo động, quây kín là m trang trại. Trên mặt thà nh có gia đình còn trồng cây cảnh, cau vua để kinh doanh; mỗi lần bán cây là  bán luôn cả đất thà nh cổ.

Tình trạng mất mát cổ vật ở các di tích diễn ra phổ biến. Như ở Hà  Tây (cũ), từ năm 2000 đến 2004 đã trộm cắp và  xử­ lý theo pháp luật chưa được thực hiện thường xuyên và  nghiêm túc. Аiửu đáng ngại hơn là  di sản bị xâm hại nhiửu khi không phải tại dân mà  tại chính quyửn chỉ quan tâm phát triển kinh tế, coi nhẹ văn hóa.

Như ở Hà  Tây cũ, trước khi nhập vử Hà  Nội, tỉnh đã bán cả bảo tà ng, đưa hiện vật, trong đó có những hiện vật rất quý như chuông Thanh Mai vử tập kết ở một ngôi nhà  trong khuôn viên sân vận động Hà  Đông.

Khắp các địa phương có bử biển ở nước ta hiện nay, bử biển được bán hoặc cho thuê xây dựng các khách sạn, resort, quán nhậu, vừa che khuất biển vừa tước quyửn hưởng thụ biển của chính người dân địa phương. Аây là  những bà i toán liên quan đến vấn đử quan hệ giữa bảo tồn và  phát triển mà  chúng ta phải bà n bạc nghiêm túc để giải quyết.

Không có tiửn, còn di tích

- Như ông đã nói, thời gian qua, nhử sự đầu tư của Nhà  nước và  sự đóng góp của người dân, các doanh nghiệp, nhiửu di tích đã được tu bổ, tôn tạo. Nhưng có không ít di tích sau khi được tu bổ, tôn tạo lại biến dạng, trở thà nh những công trình hoà n toà n mới. Xin ông cho biết ý kiến vử vấn đử nà y.

Một biệt thự trên phố Phan Аình Phùng, Hà  Nội

Tiếp xúc với cán bộ, nhân dân ở nhiửu nơi ủy ban đến giám sát, tôi thấy nhiửu người bảo: Không có tiửn để tu bổ thì còn di tích, có tiửn tu bổ thì mất di tích. Nói vậy nghe ngược đời nhưng đúng.

Việc sử­a sang những di tích có tuổi thọ hà ng trăm tuổi thà nh di tích 1 tuổi là  một thực trạng đáng báo động hiện nay. Một số chùa hiện nay đang đập kiến trúc cổ đi, xây lên hai, ba tầng để đáp ứng nhu cầu dân lễ bái trong khi diện tích chùa nhử hẹp. Nhưng bê tông hóa tất cả thì sẽ không còn di tích linh thiêng nữa.

Việc khôi phục các di tích cũng là  vấn đử đáng quan tâm.

Một số địa phương đang lập hoặc thực hiện những dự án khá tốn kém để khôi phục những di tích chỉ còn dấu vết. Ví dụ, phục dựng những đửn đà i, cung điện nguy nga trên nửn cung điện cũ. Theo tôi, nên cân nhắc xem phục dựng như vậy có thật sự cần thiết không. Khoản tiửn lớn phục dựng di tích có thể dùng và o là m nhiửu việc khác có ý nghĩa hơn, nhất là  trong hoà n cảnh kinh tế của ta hiện còn khó khăn.

Trong đợt khảo sát vừa qua, chúng tôi có đến xã B ở huyện H, tỉnh Thừa Thiên - Huế. Xã B còn một số ngôi nhà  cổ vừa qua, được Thượng nghị viện Pháp tà i trợ và  dân đóng góp một phần, xã đã phục dựng lại 3 ngôi nhà  cổ.

Tỉnh, huyện và  xã cũng đang tính toán phục dựng tiếp một số ngôi nhà  cổ khác. Nhưng chúng tôi thấy hiệu quả của việc phục dựng nà y chưa rõ. Bởi ở thà nh phố Huế cách đó không xa có mật độ di tích rất dà y đặc, nên xã B với khoảng chục ngôi nhà  cổ cũng khó hút khách du lịch đến thăm. Ở một và i ngôi nhà  cổ mới phục dựng, người dân vẫn bán tạp hóa, rử­a xe máy, vì chưa khai thác được tiửm năng trong bất kử³ tour du lịch nà o.

Từ thực tế nà y, theo tôi, cần có sự tính toán kử¹ hơn để việc đầu tư cho công tác tu bổ, phục hồi di tích có hiệu quả thiết thực với người dân và  với sự phát triển kinh tế - xã hội nói chung của địa phương.

Sẽ chất vấn Chính phủ vử việc Hà  Nội bán biệt thự

Vừa qua, Hội đồng nhân dân TP Hà  Nội đã thông qua dự án bán 600 biệt thự. Ủy ban Văn hóa Giáo dục, Thanh thiếu niên và  Nhi đồng Quốc hội có biết vấn đử nà y không, thưa ông?

- Thủ đô Hà  Nội và  một số đô thị lớn ở nước ta sở hữu những khu phố và  những biệt thự mang phong cách phương Tây rất độc đáo. Аó là  những di sản văn hóa quý báu, là m nên vẻ đẹp cổ kính và  nên thơ của đô thị, cần được giữ gìn.

Trong dịp là m việc với lãnh đạo Ủy ban nhân dân thà nh phố Hà  Nội và o tháng 12/2008, đoà n giám sát đã nêu vấn đử nà y. Việc Hà  Nội quyết định bán mấy trăm biệt thự diễn ra sau đó thật là  khó hiểu. Ủy ban chúng tôi chưa được biết nội dung cụ thể của dự án như thế nà o.

Ủy ban có định yêu cầu Hà  Nội báo cáo cụ thể vử dự án bán biệt thự nà y không?

- Hôm nay, 18/3, Ủy ban chúng tôi đã gử­i công văn đến hai cơ quan quản lý nhà  nước vử lĩnh vực xây dựng và  lĩnh vực di sản văn hóa là  Bộ Xây dựng và  Bộ Văn hóa Thể thao và  Du lịch đử nghị là m việc với UBND thà nh phố Hà  Nội vử việc bán biệt thự.

Khi có thông tin cụ thể, chúng tôi sẽ phối hợp với các cơ quan liên quan giải quyết vấn đử theo chức năng của mình. Riêng tôi, với tư cách đại biểu Quốc hội, tôi sẽ chất vấn Chính phủ vử vấn đử nà y, nếu thấy dự án bán biệt thự không kèm theo những yêu cầu cụ thể vử bảo tồn.

Xin cám ơn ông.

VNN
code
Gửi

Tags

Xem thêm

Trang chủLiên hệ quảng cáo: 0902 063 363 Lên đầu trang