TRANG CHỦ THỜI SỰ TINH HOA HÀ NỘITHẾ GIỚI VĂN HÓA NGHỆ THUẬT
    TRANG CHỦ
Phường múa rối nước Đào Thục: 300 năm giữ gìn và phát huy nghệ thuật truyền thống
05.02.2016 08:58

NHN Online - Rối nước Đào Thục (xã Thụy Lâm, huyện Đông Anh, Hà Nội) với bề dày 300 năm là một trong những tên tuổi tiêu biểu trong việc giữ gìn và phát triển tinh hoa nghệ thuật truyền thống của cha ông…

Từ trung tâm thị trấn Đông Anh đi vào khoảng chục kilômét là đến làng rối nước Đào Thục - nơi nức tiếng gần xa vì nghệ thuật múa rối nước với những nghệ nhân được khắc ghi vào bảng vàng bia đá - trong số đó cụ Đào Đặng Khiêm.

Múa rối nước Đào Thục với những nét độc đáo từ bàn tay của Nghệ nhân

Về làng múa rối nước cổ

Ông Đinh Thế Văn – một trong những nghệ nhân múa rối nước trầm ngâm kể cho chúng tôi nghe về nguồn gốc và cuộc đời của cụ Đào Đặng Khiêm – ông Tổ của nghề Múa rối nước Đào Thục. Sau khi đỗ đạt Tiến sỹ rồi làm quan Nội giám thời vua Lê Hy Tông, cụ Đào Đăng Khiêm được nhà vua yêu mến và ban cho nghệ thuật múa rối nước đem về quê hương là làng Đào Thục.

Về quê, cụ cho thành lập và trực tiếp truyền dạy cho nhiều người trong làng nghệ thuật biểu diễn múa rối nước. Hàng năm, tưởng nhớ công đức của cụ Đào Đăng Khiêm, dân làng Đào Thục cứ đến ngày 24- 2 âm lịch là làm lễ dâng hương cúng giỗ và biểu diễn múa rối nước. Kể từ ngày cụ Đào Đăng Khiêm đem nghệ thuật múa rối nước về làng truyền dạy đến nay, phường múa rối Đào Thục đã có bề dày gần 300 năm với biết bao biến cố thăng trầm. Có những lúc phường rối ngừng hoạt động do giặc giã, chiến tranh nhưng nghệ thuật rối nước cổ truyền vẫn chưa bao giờ bị mai một. Những người con của phường Rối Đào Thục vẫn luôn giữ gìn, bảo tồn và phát huy bộ môn nghệ thuật truyền thống của cha ông.

Nghệ nhân Đinh Thế Văn một trong những nghệ nhân Phường múa rối nước Đào Thục

Năm 1955 khi hòa bình lập lại ở miền Bắc, Ty Văn hóa Vĩnh Phú (cũ) mới phục dựng lại phường rối để phục vụ cho các ngày lễ lớn. Thuở ấy, con rối còn thô sơ và sân khấu chỉ được dựng bằng cột tre với tấm cót. Có khi, diễn được vài lần là tất cả bị hư hỏng, mục nát hết. Mãi đến năm 1984, Hiệp hội rối quốc tế khi tổ chức phát triển nghệ thuật rối đã tài trợ cho làng Đào Thục phục hồi lại.

Hai năm sau, Nhà nước tổ chức Đại hội liên hoan văn hóa các dân tộc lần thứ nhất thì phường rối Đào Thục mới phát huy hết những tinh hoa và đạt huy chương vàng. Từ năm 2002, chính thức mang tên Phường múa rối nước dân gian Đào Thục.

Hiện nay, phường rối nước Đào Thục, có gần 40 thành viên trong đó có từ 15-20 người hoạt động thường xuyên, trẻ nhất mới 14 tuổi. Diễn viên điều khiển con rối, nhạc công chơi đàn, sáo, nhị, trống, thanh la, tù và cùng các ca sĩ hát Chèo, Tuồng, dân ca, hát văn, hát xẩm... đều là người làng Đào Thục. Những ngày theo ông bà cha mẹ đi. Tình yêu đối với nghệ thuật múa rối đã ngấm vào máu của mỗi thế hệ người dân nơi đây.

Ông Đinh Hữu Bình, nguyên Trưởng phường Múa rối Đào Thục tự hào kể lại, nhiều nghệ nhân múa rối nước yêu nghề tới mức có những người sẵn sàng bỏ ngày công 200-300.000 đồng để xuống Thủy đình biểu diễn và coi đó là niềm tự hào của người nghệ sĩ dân gian. Ông khẳng định: "Thế hệ trẻ vẫn rất tấm huyết đối với Múa rối. Chắc chắn đối với dân làng Đào Thục chúng tôi thì múa rối sẽ được giữ gìn đến muôn đời".

 “Thổi hồn” vào nghệ thuật

Đến với phường Rối Đào Thục, người ta mê mẩn với những tích trò cổ như "Ba khí giáo trò", “Lên võng xuống nước", "Trâu chui ống", "Phùng đánh hổ", "Dệt cửi"... Từ con rối vô tri vô giác; bằng tài năng và nhiệt huyết, các nghệ nhân phường rối Đào Thục “thổi hồn” vào đó thành những nhân vật sinh động có hồn, rất đáng yêu...

Anh Nguyễn Thế Nghị -  Trưởng đoàn điều hành đoàn múa rối nước Đào Thục

Bên cạnh những tích trò cổ, các nghệ nhân múa Rối Đào Thục hôm nay đã sáng tác thêm các tiết mục mới ca ngợi quê hương, đất nước như: "Tặng hoa ngày hội", "Rước ảnh Bác Hồ", “Hà Nội 12 ngày đêm”... Từ thủy đình của làng, nghệ thuật múa rối Đào Thục còn được biết tới ở nhiều nơi trong và ngoài nước. Nhiều nghệ nhân được mời và sang tận Đông Âu, Tây Âu và nhiều quốc gia khác trên thế giới để biểu diễn.

Vài năm trở lại đây, nhiều Công ty du lịch thường xuyên đưa về làng Đào Thục những đoàn khách quốc tế với nhiều quốc tịch như Pháp, Mỹ, Anh, Đức, Canada…Trong không gian thủy đình đặc trưng tiêu biểu cho kiến trúc của làng quê Bắc Bộ, những du khách được xem những tiết mục múa rối đặc sắc. Những con rối bằng gỗ đầy màu sắc bỗng trở nên sinh động trên sân khâu nước. Từng động tác của những con rối được diễn  thuần thục, ăn khớp với lời thoại, lời hát và tiếng trống, tiếng đàn của những người nghệ sĩ của làng như cuốn đoàn khách du lịch theo các trò: Đốt pháo phất cờ, Múa Rồng, Câu ếch, Cá bơi lội, Thạch Sanh đánh trăn tinh, Hát Văn, Múa Phượng.... Các tích trò rối nước này như biết nói, biết kể cho người xem các câu chuyện dân gian về văn hóa và con người làng quê Việt Nam…

Qua múa rối nước, khán giả nước ngoài hiểu hơn về cuộc sống, văn hóa và con người Việt Nam, góp phần nâng cao uy tín của đất nước ta trên trường quốc tế.  Một sinh viên quốc tế đang theo học khoa Tiếng Việt và nghiên cứu về văn hoá Việt Nam tại Đại học Quốc gia Hà Nội, khi đến Đào Thục đã nhận xét: "Khán giả chỉ có thể cảm nhận hết cái hay cái đẹp của múa rối nước khi được thưởng thức nó trong khung cảnh làng quê Việt Nam".

Những vị khách nước ngoài rất hài lòng vì có lời dẫn bằng hai thứ tiếng (tiếng Việt và tiếng Anh), trong đó diễn ra với cảnh quan thiên nhiên của làng như bối cảnh thay vì trong nhà như thường lệ, để họ truyền cảm hứng quan tâm rất lớn từ khán giả.

Cần chung tay giữ gìn

Anh Nguyễn Thế Nghị - Trưởng đoàn điều hành của phường Múa rối Đào Thục cho biết dịp cao điểm du lịch, gần như ngày nào cũng diễn ba đến bốn tour. Vì mỗi chương trình đòi hỏi tối đa là 10 nghệ sĩ, 40 nghệ sĩ của làng thay phiên nhau thực hiện để mỗi người kiếm được thu nhập như nhau. Họ cũng làm cho hai Thủy Đình (hồ eo sâu nơi các buổi biểu diễn diễn ra) di động để tạo điều kiện cho chương trình của họ ngoài làng.

Tuy là phường rối độc đáo đầy triển vọng, song phường rối Đào Thục đã và đang gặp không ít khó khăn về kinh tế để đầu tư phát triển. Cũng theo anh Nghị thì hiện nay các nghệ nhân cũng hết sức khó khăn về kinh tế trong việc giữ gìn loại hình văn hóa dân gian này. Các nghệ nhân không có lương, thu nhập chưa ổn định. Những nghệ sĩ dân gian của phường múa rối Đào Thục vào diễn là mê, hầu hết do mê và say đắm với một niềm tự hào từ trong sâu thẳm mà thôi…

Ông Đào Công Quát - Phó Chủ tịch UBND xã Thụy Lâm (Đông Anh, Hà Nội)

Trăn trở về điều này, ông Đào Công Quát - Phó Chủ tịch UBND xã Thụy Lâm (Đông Anh, Hà Nội) cho biết những năm gần đây xã đều tạo điều kiện hết mức cho Phường múa rối hoạt động. Mọi thu nhập của phường Rối đều được đầu tư để trả lương cho anh em nghệ sỹ và tái tạo con rối chứ không phải trích nộp về cho ngân sách của xã. Các ban ngành chức năng có tổ chức một lớp tập huấn cho con em địa phương do chính cách nghệ nhân giảng dạy. Ngoài ra xã cũng tiến hành đầu tư đường giao thông thuận tiện cho việc đón khách đến với phường Rối..

“Tuy nhiên với mong muốn được gìn giữ, phát huy hơn nữa môn nghệ thuật truyền thống không dễ có, những "nghệ sỹ làng" rối nước Đào Thục hy vọng được Nhà nước quan tâm hơn không chỉ về kinh phí bảo tồn mà còn là việc tổ chức, liên kết, có nhiều hơn những hợp đồng biểu diễn, giúp họ có thể sống được bằng nghề” - ông Đào Công Quát cho biết thêm…/.

Hiện nay, Đào Thục là làng múa rối Việt Nam duy nhất có trang web riêng của mình, www.roinuocdaothuc.com và trang facebook Rối nước Đào Thục - đó là một sáng kiến của một số nghệ nhân trẻ, những người con của làng Đào Thục. Trang web này cung cấp cho độc giả những thông tin về nghệ thuật múa rối nước Việt Nam nói chung và rối nước làng Đào Thục nói riêng, cũng như thông tin liên lạc cho những người quan tâm đến loại hình nghệ thuật. Các thành viên trẻ cũng đã thúc đẩy hình ảnh của ngôi làng của họ thông qua Facebook. Những công cụ này internet đã giúp phổ biến và quảng bá, nhất là đưa những hợp đồng du lịch từ khắp nơi về cho dân làng Đào Thục.



ĐĂNG CHUNG



 Bản để in  Lưu dạng file  Gửi tin qua email


Những bản tin khác:



Lên đầu trang
     
TIN NÓNG
Ấm lòng với những chuyến xe nghĩa tình của người con xứ Thanh
Hải Dương: Trường Tiểu học Lý Tự Trọng tập trung nâng cao chất lượng dạy và học
Mười ngày thưởng thức nông sản Hàn Quốc
Chủ tịch UBND TP Nguyễn Đức Chung: Giải quyết công tâm kiến nghị của người dân Đồng Tâm
Vinamilk chăm sóc sức khỏe cho hơn 1.000 người cao tuổi
Hành trình 1.000 ngày cùng con chiến đấu với ung thư
Nhớ mùa thu Hà Nội
Huyện Mỹ Đức (Hà Nội): Người dân Đồng Tâm cùng tỉnh táo để không bị lôi kéo, kích động
Bật mí 3 điểm du lịch cực chất trong mùa lễ hội pháo hoa 2017
Hải Dương: Trường Tiểu học Lý Tự Trọng tập trung nâng cao chất lượng dạy và học
Chủ tịch UBND TP Nguyễn Đức Chung: Giải quyết công tâm kiến nghị của người dân Đồng Tâm
Hào hứng với tiết học “Giáo dục kỹ năng phòng tránh bị xâm hại trẻ em”
Thị trấn Thanh Sơn, (Phú Thọ): Dân khổ vì đường xuống cấp
Bát Tràng Việt Nam ứng dụng gắn tem truy vấn nguồn gốc gốm Gia Tộc Việt
Xúc động đêm nhạc quyên góp từ thiện tại chùa Dâu
Trao học bổng học sinh nghèo vượt khó học giỏi ngay trong lễ khai mạc Hội sách Gia Lai 2017
ĐIỂM TIN
THỜI SỰ-XÃ HỘITINH HOA HÀ NỘIVĂN HÓA-NGHỆ THUẬTTHỂ THAODU LỊCH-ẨM THỰCSỨC KHỎE-LÀM ĐẸP
THỜI SỰ XÃ HỘI     KHOA HỌC CÔNG NGHỆ     THỂ THAO     DU LỊCH ẨM THỰC    SỨC KHỎE LÀM ĐẸP
TINH HOA HÀ NỘI     KINH TẾ     GIÁO DỤC     PHÓNG SỰ KÝ SỰ    THƯ HÀ NỘI
VĂN HÓA NGHỆ THUẬT     PHÁP LUẬT     QUỐC TẾ     TUỔI TRẺ TÌNH YÊU    VIỆC LÀM
© Copyright 2008 Người Hà Nội . Cơ quan chủ quản : Hội liên hiệp văn học nghệ thuật Hà Nội.  Liên hệ.
Giấy phép số 114/CTP/TĐTT. Bộ Thông Tin Truyền Thông cấp ngày 15-09-2008.
Phó Tổng Biên tập phụ trách: Đào Xuân Hưng - Nguyễn Nam Thắng.
Trưởng Ban Điện Tử: Trần Văn Ánh.
Tòa Soạn: 126 Nam Cao - Ban Điện Tử: Số 8/D7 Đô thị Đại Kim,Hoàng Mai, Hà Nội.
Ghi rõ nguồn "Nguoihanoi.com.vn" khi bạn phát hành lại thông tin từ website này. Đường dây nóng: 0963866708