TRANG CHỦ THỜI SỰ TINH HOA HÀ NỘITHẾ GIỚI VĂN HÓA NGHỆ THUẬT
    TRANG CHỦ
Hà Giang: Lễ hội Hoàng Vần Thùng và Tết Khu Cù Tê của người La Chí (Bài 2)
28.01.2017 08:37

NHN Online - Lễ hội Hoàng Vần Thùng gắn với Tết Khu Cù Tê của cộng đồng người La Chí ở các huyện phía Tây của tỉnh Hà Giang giữ một vai trò quan trọng, không thể thiếu trong việc gắn kết cộng đồng, củng cố tinh thần đoàn kết giữa các dân tộc cùng chung sống trên mảnh đất miền cực Bắc của tổ quốc.

IMG_3379_1

Bữa cơm trong ngày Tết Khu Cù Tê của người La Chí.

Người La Chí sống định canh, định cư thành từng bản ở vùng núi phía Bắc từ rất lâu đời. Họ sống chủ yếu ở các huyện Hoàng Su Phì, Xín Mần của tỉnh Hà Giang. Người La Chí có nhiều Lễ hội, trong đó độc đáo nhất phải kể đến Lễ hội Hoàng Vần Thùng và Tết Khu Cù Tê. Vào dịp tháng 7 (Âm lịch), tiết trời mùa hè, công việc của người nông dân ít bận rộn, các trưởng làng (Mổ Cóc) thường tụ họp nhau lại cùng tổ chức Tết Khu Cù Tê tưởng nhớ Tổ tiên, cầu cho làng bản, gia đình ấm no hạnh phúc, cây lúa tốt tươi, mùa màng bội thu, đồng thời, truyền lại cho lớp cháu con các bài cúng của dân tộc mình.

Thời gian ăn Tết và nghi thức cúng bái Tổ tiên của người La Chí thường được ấn định theo lịch Âm: bản Díu ăn Tết từ ngày 01/7, bản Phùng ăn Tết từ ngày 17/7, bản Máy ăn Tết từ ngày 01/08. Thời gian ăn Tết của mỗi bản dài hay ngắn do hội đồng già làng, trưởng bản quyết định, nhưng không quá 15 ngày. Nếu năm nào nhuận hai tháng Tư thì cộng dồn, Tết ở bản Díu sẽ được tổ chức vào tháng 6. Các già làng, trưởng bản tại ba bản người La Chí thường xuyên liên lạc để thông báo cho nhau biết thời gian ăn Tết của từng năm.

Về việc tổ chức Tết Khu Cù Tê, đầu tiên là việc bầu ra người chủ trì của cộng đồng La Chí, người này được gọi là “Mổ cóc”, là người có uy tín trong cộng đồng. Những người giúp việc cho “Mổ cóc” gọi là “So vé”. Ngày Tý được quy định là ngày mổ trâu của cộng đồng, thịt trâu là thực phẩm bắt buộc phải có để cúng Tổ tiên trong ngày Tết Khu Cù Tê. Mỗi dòng họ chung nhau mổ một con trâu, Trưởng họ sẽ là người giữ đôi sừng trâu. Sừng trâu là vật không thể thiếu trong lễ cúng của người La Chí. Sừng trâu được rửa sạch, đem phơi nắng, cưa ngắn bớt phần cuối sừng và khoan một lỗ tại phần nhọn của sừng, xỏ một dây để treo.

Sừng trâu được treo cùng chiếc giỏ và một củ gừng ở gian giữa có bàn thờ Tổ tiên, sau đó Trưởng họ bắt đầu cúng gọi linh hồn Tổ tiên về ăn Tết cùng con cháu, mời Tổ tiên uống nước cà đắng, ăn thịt trâu và uống rượu. Sau khi bài cúng kết thúc, chiêng, trống nổi lên, bà con mời khách gần xa cùng ăn thịt trâu mà dân bản nuôi được, cùng ăn xôi mà dân bản trồng được trên mảnh đất Bản Díu màu mỡ, cùng uống rượu ngọt như tấm lòng thảo thơm của người La Chí nơi đây.

Lễ hội Hoàng Vần Thùng tổ chức để tưởng nhớ người anh hùng của dân tộc La Chí. Hoàng Vần Thùng là nhân vật được thần thánh hóa lưu truyền trong đời sống đấu tranh, lao động sản xuất, xây dựng đời sống cộng đồng của đồng bào dân tộc La Chí xã Bản Díu, huyện Xín Mần và một số xã lân cận như: Bản Máy, Bản Phùng, Bản Pắng( Hoàng Su Phì) từ bao đời nay. Đồng bào La Chí tin rằng, ông là người dẹp loạn, yên dân, khai mở sự nghiệp, tổ chức đồng bào làm ăn, xây dựng và bảo vệ cuộc sống cộng đồng từ thủa khai thiên, lập nghiệp, giữ nước. sau đó hóa thân về trời. Dấu vết tương truyền để lại cho đến ngày nay tại một số thôn: Ngam Lim, Díu Thượng, Na Lũng… xã Bản Díu là 12 ngôi mộ lớn nhỏ khác nhau được cho là những ngôi mộ Hoàng Vần Thùng sau khi hóa thân về trời để lại. Tưởng nhớ công lao của Hoàng Vần Thùng hàng năm, vào ngày Thìn, tháng Thìn, đồng bào làm lễ dâng hương tưởng nhớ công lao của ông. Vào tháng 7 âm lịch hàng năm, đồng bào La Chí lại tổ chức giết trâu làm Lễ ăn tết gọi là Lễ Khu Cù Tê, cầu cho mưa thuận, gió hòa, mùa màng tươi tốt, vạn vật sinh sôi, nảy nở, cầu cho con người sống đoàn kết, yêu thương… Giá trị tinh thần của Lễ hội Hoàng Vần Thùng và Lễ hội Tết Khu Cù Tê của đồng bào La Chí được đánh giá rất cao có sức lan tỏa trong đời sống văn hóa cộng đồng về tinh thần đoàn kết, tình yêu thương con người cùng nhau xây dựng, bảo vệ đất nước.

IMG_3503

Cộng đồng dân tộc La Chí tham dự lễ hội Hoàng Vần Thùng.

Lễ hội Hoàng Vần Thùng và Tết Khu Cù Tê là Lễ hội dân gian truyền thống được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận là di sản văn hóa phi vật thể cấp Quốc gia. Đây là Lễ hội tín ngưỡng có ảnh hưởng sâu rộng và sức lan tỏa đến cộng đồng các dân tộc La Chí, Tày, Nùng, Mông, Dao...  trên địa bàn các huyện Xín Mần, Hoàng Su Phì, Quang Bình và Vị Xuyên. Lễ hội Hoàng Vần Thùng gắn với Tết Khu Cù Tê của cộng đồng người La Chí ở các huyện phía Tây của tỉnh giữ một vai trò quan trọng, không thể thiếu trong việc gắn kết cộng đồng, củng cố tinh thần đoàn kết giữa các dân tộc cùng chung sống trên địa bàn.

Đối với cộng đồng người La Chí, Tết Khu Cù Tê và lễ hội Hoàng Vần Thùng là dịp những người trong dòng họ gặp nhau, đến ngày Tết dù ở xa cũng trở về bên gia đình, dòng tộc cùng ăn uống hàn huyên tâm sự, thể hiện tinh thần gắn kết cộng đồng, cầu cho cuộc sống ấm no, hạnh phúc...



Hoàng Việt Chông (TTV)



 Bản để in  Lưu dạng file  Gửi tin qua email


Những bản tin khác:
Điều ước của Chung [07.03.2017 22:14]



Lên đầu trang
     
TIN NÓNG
Bát Tràng Việt Nam tổ chức Tập huấn chiến lược phát triển Đại lý 2017
Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc dự Hội nghị xúc tiến đầu tư tỉnh Quảng Nam
Niềm mong mỏi của người Cựu chiến binh sau khi mãn hạn tù
Kon Tum: Những dấu hiệu vô cùng bất thường trong vấn đề đền bù sau giải phóng mặt bằng
Lên Bà Nà ngắm vương quốc các loài hoa
Khách sạn Tuấn Phát vô địch giải bóng chuyền Nam các DN thị xã Kỳ Anh
Nhớ mùa thu Hà Nội
Công nhân điện lực Thanh Oai: Dũng cảm cứu người
Khách sạn Tuấn Phát vô địch giải bóng chuyền Nam các DN thị xã Kỳ Anh
Doanh Nhân Đỗ Thị Hồng Hạnh: Người phụ nữ Hà Thành “mê cái môn Đấu giá”
Giám đốc Sở Y tế tỉnh Gia Lai “phủ nhận” trách nhiệm trước hàng loạt sai phạm kéo dài?
Hà Tĩnh: Cán bộ địa chính thiếu trách nhiệm, để người dân chờ đợi sổ đỏ trong vô vọng
Sắp diễn ra Chương trình IYF WORLD CAMP 2017
Sở Xây dựng tỉnh Gia Lai: Né tránh trách nhiệm trả lời với báo chí?
Tuần văn hoá ẩm thực và đua ngựa Gia Lai 2017
Lương y Đinh Thị Ngọc Anh và bài thuốc chữa vô sinh nức tiếng Bình Lục- Hà Nam
ĐIỂM TIN
THỜI SỰ-XÃ HỘITINH HOA HÀ NỘIVĂN HÓA-NGHỆ THUẬTTHỂ THAODU LỊCH-ẨM THỰCSỨC KHỎE-LÀM ĐẸP
THỜI SỰ XÃ HỘI     KHOA HỌC CÔNG NGHỆ     THỂ THAO     DU LỊCH ẨM THỰC    SỨC KHỎE LÀM ĐẸP
TINH HOA HÀ NỘI     KINH TẾ     GIÁO DỤC     PHÓNG SỰ KÝ SỰ    THƯ HÀ NỘI
VĂN HÓA NGHỆ THUẬT     PHÁP LUẬT     QUỐC TẾ     TUỔI TRẺ TÌNH YÊU    VIỆC LÀM
© Copyright 2008 Người Hà Nội . Cơ quan chủ quản : Hội liên hiệp văn học nghệ thuật Hà Nội.  Liên hệ.
Giấy phép số 114/CTP/TĐTT. Bộ Thông Tin Truyền Thông cấp ngày 15-09-2008.
Phó Tổng Biên tập phụ trách: Đào Xuân Hưng - Nguyễn Nam Thắng.
Trưởng Ban Điện Tử: Trần Văn Ánh.
Tòa Soạn: 126 Nam Cao - Ban Điện Tử: Số 8/D7 Đô thị Đại Kim,Hoàng Mai, Hà Nội.
Ghi rõ nguồn "Nguoihanoi.com.vn" khi bạn phát hành lại thông tin từ website này. Đường dây nóng: 0963866708