Chùa Xã Đàn

Hanoimoi| 14/08/2022 08:44

Là một trong những ngôi chùa cổ có lịch sử hình thành lâu đời nhất ở Hà Nội, chùa Xã Đàn, (hay Kim Yên tự, tọa lạc tại ngõ Xã Đàn 2, phường Nam Đồng, quận Đống Đa) là một trong những kiến trúc Phật giáo mang nhiều giá trị văn hóa, lịch sử của Hà Nội.

Chùa Xã Đàn

Theo “Khâm định Việt sử Thông giám cương mục”, chùa Xã Đàn được xây dựng cùng thời điểm với đàn Xã Tắc (năm 1048, dưới triều vua Lý Thái Tông), nằm ở phía tây nam kinh thành Thăng Long. Đây là nơi thờ thần Hậu Thổ (thần Đất) và thần Nông (thần Ngũ Cốc). Ngoài ra, chùa còn là nơi thờ Thành hoàng làng Bảo Hoa công chúa - chị gái của Thái úy Lý Thường Kiệt, người có công cùng ngài phá Tống, bình Chiêm. Trước kia, nhân dân làng Xã Đàn thờ bà tại đền Cây Si ở khu vực gần đó, nhưng sau này đền bị phá, việc hợp tự được chuyển về nhà Mẫu trong khuôn viên chùa.

Chùa Xã Đàn quay về hướng Đông. Tam quan chùa khá đồ sộ, được xây theo kiểu chồng diêm, hai tầng tám mái. Chính giữa cổng đắp 3 chữ: “Kim Yên tự”. Qua tam quan tới lầu Quan Âm được làm bằng đá xanh, trong lầu đặt pho tượng Phật bà Quan Âm được tạo tác bằng đá trắng đứng trên đài sen.

Khuôn viên chùa chính quay về hướng đông nam. Tiền đường gồm 7 gian, xây kiểu tường hồi bít đốc tay ngai, mái lợp ngói ta. Thượng điện gồm 4 gian nhà dọc, được kết cấu kiểu “thượng giá chiêng, hạ cốn rường” trên mặt bằng hai hàng chân cột. Nhà Mẫu gồm 3 gian 2 dĩ, xây kiểu tường hồi bít đốc. Nhà Tổ có thiết kế dạng chữ “Đinh”, gồm 3 gian tiền tế, 1 gian hậu cung. Phía sau chùa là một giếng hình bán nguyệt, tiếp đến là khu vườn tháp.

Trong chùa Xã Đàn hiện còn lưu giữ nhiều hiện vật quý hiếm. Dấu tích lâu đời nhất là cây cột đá dài hơn 1m nằm dưới giếng, có hình dáng giống cột đá ở chùa Một Cột - loại cột chỉ có ở thời Lý. Ngoài ra, chùa còn giữ được một số viên gạch vồ có từ thế kỷ XV - XVI; 5 tấm bia đá có niên đại từ thế kỷ XVI đến XIX; đạo sắc phong niên hiệu Cảnh Thịnh thứ 4 (1796) cùng hệ thống tượng được tạo tác mang phong cách nghệ thuật thế kỷ XVIII - XIX… 

Bên cạnh những giá trị về lịch sử, văn hóa, chùa Xã Đàn còn là một di tích lịch sử cách mạng quan trọng. Trong những ngày đầu Toàn quốc kháng chiến chống thực dân Pháp, chùa là căn cứ hậu cần và là nơi Vệ quốc đoàn đóng quân, là trạm cứu thương trung chuyển thương binh từ nội thành ra ngoại thành.

Với những giá trị quý báu ấy, năm 1990, chùa Xã Đàn đã được xếp hạng Di tích quốc gia.

(0) Bình luận
  • Lễ hội làng Chử Xá là Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia
    Ngày 7/2 (tức ngày 17 tháng Giêng năm Quý Mão), UBND huyện Gia Lâm đã long trọng tổ chức Khai mạc Lễ hội làng Chử Xá năm 2023 và công bố Quyết định công nhận Lễ hội làng Chử Xá, xã Văn Đức là Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia. Đồng chí Nguyễn Văn Phong, Phó Bí thư Thành ủy Hà Nội đã đến dự.
  • Lễ rước kiệu Thánh Đền Và thu hút du khách
    Lễ rước kiệu Thánh từ Đền Và, thị xã Sơn Tây qua sông Hồng sang Đền Ngự Dội, huyện Vĩnh Tường thu hút hàng ngàn người dân và du khách thập phương.
  • Độc đáo Lễ rước kiệu Thánh hồi đình Tường Phiêu
    Nằm trong Lễ hội truyền thống đình Tường Phiêu (còn gọi là đình Cả), xã Tích Giang, huyện Phúc Thọ, Hà Nội, tối 4/2 (tức 14 tháng Giêng năm Quý Mão), Lễ rước kiệu Thánh hồi đình Tường Phiêu diễn ra với màn rước vô cùng độc đáo, thu hút hàng nghìn người dân tham gia.
  • Độc đáo lễ hội truyền thống ''Tế khai sắc, Rước khai xuân'' tại đền Voi Phục
    Sáng 4/2, tại di tích quốc gia đặc biệt “Thăng Long Tứ Trấn” - đền Voi Phục, quận Ba Đình tổ chức khai mạc lễ hội “Tế khai sắc, Rước khai xuân” năm Quý Mão 2023. Dự lễ khai mạc có Phó Bí thư Thành ủy Nguyễn Văn Phong.
  • Gia tộc
    Gia tộc có vẻ là khái niệm dính với thời phong kiến, làng xóm và thành thị chưa cách biệt nhiều.
  • 10 câu đối ở Trấn Vũ quán
    Trấn Vũ quán (nay là đền Quán Thánh) nằm ở phía Bắc kinh đô, là một trong tứ trấn của kinh thành Thăng Long. Theo văn bia khắc bài minh của vua Lý Thái Tổ ngày 20 tháng Năm năm Thuận Thiên thứ hai (1011) hiện đang lưu ở đền Sái (làng Thụy Lôi, xã Thụy Lâm, huyện Đông Anh) thì sau khi lên ngôi, Ngài tiến hành rước duệ hiệu Thánh Huyền Thiên về ngự ở đền Trấn Vũ với mong muốn nhờ uy linh của Thánh để “điện quốc đô” (khiến kinh đô vững bền).
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • Hà Nội và nỗi nhớ
    “Hà nội ơi, mong được bình an/ Hơn nửa đời tôi nợ người nhiều lắm/ Dẫu chẳng sinh ra nhưng là nơi tôi sống/ Và mỗi khi xa lại nhớ giống quê mình”.
  • "Chuyện của Vũ": Tự sự của người họa sĩ
    “Chuyện của Vũ” là tên gọi của chuỗi triển lãm, giới thiệu tác phẩm của họa sĩ Trần Trọng Vũ tại Ánh Dương Art Space và tại Hanoi Studio Gallery, kéo dài từ tháng 12/2022 đến hết ngày 25/2/2023.
  • Triển lãm tranh “Bốn mùa tịnh an” của họa sĩ Vũ Tuyên
    Từ ngày 6/2 đến ngày 15/2/2023, tại tầng 1 Nhà triển lãm 16 Ngô Quyền, quận Hoàn Kiếm, Hà Nội, họa sĩ Vũ Tuyên giới thiệu tới công chúng các tác phẩm mới của mình trong triển lãm mang tên “Bốn mùa tịnh an”.
  • Kinh nghiệm tham quan Văn Miếu Quốc Tử Giám
    Được xem là Trường Đại học đầu tiên Việt Nam, Văn Miếu Quốc Tử Giám không những là chứng nhân cho ngàn năm văn hiến mà còn là một quần thể kiến trúc cổ kính và độc đáo. Trước đây, Văn Miếu là nơi dựng các tấm bia đá ghi danh các hiền tài đỗ đạt trạng nguyên, bảng nhãn, thám hoa, tiến sĩ. Ngày nay, Quốc Tử Giám đã trở thành địa điểm tham quan du lịch nổi bật thu hút đông đảo du khách trong và ngoài nước.
  • Sắc màu Tây Tạng độc đáo của chùa Long Quang
    Được xây dựng theo lối kiến trúc Kim Cương Thừa cùng bảng màu đa sắc như nhiều ngôi chùa truyền thống ở Nepal hay Tây Tạng, chùa Long Quang là nơi thu hút nhiều phật tử theo phái Mật Tông.
Đừng bỏ lỡ
Chùa Xã Đàn
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO