Có một chiều xuân Hà Nội với nhà thơ Tế Hanh

Nhà lý luận phê bình Nguyên An| 22/01/2023 13:59

Mưa bụi. Thi thoảng mới có chút gió nhẹ. Thế mà lạnh, tôi cảm nhận được một chút rùng mình của nhà thơ Tế Hanh khi ông ôm chặt tôi hơn. Xe vẫn chạy chậm, rất chậm.

brbdrtbtdy.jpg
Nhà thơ Tế Hanh

Một chiếc Honda 81 vượt qua, cô gái ngồi trên xa còn kịp quay lại nói:
- Kheo khéo kẻo cụ ngã, anh!

Nhà thơ chắc không trông rõ được khuôn mặt ửng hồng của cô gái, ông vẫn rủ rỉ kể về Êđixơn và Vinhi. Qua kính xe, tôi thấy gương mặt nhà thơ như tươi vui hơn giữa những gương mặt khác đang chập chờn lướt đi.
Tôi lắng nghe ông và cứ thảng thốt nghĩ: Sao mình lại được đi với ông, Tế Hanh - một nhà thơ được nhiều người trìu mến, một cách gần gũi thế nhỉ? Tôi không dám gọi ông là bác, là chú, là anh cho thật rõ. Tôi ấp úng. Còn ông, thì hình như chỉ cần biết tôi cũng là một người viết, thế là đủ. Đến cổng Bộ Khoa học Công nghệ và Môi trường, ông bảo:
- Em chờ anh ở đây.

Tiếng ông ấm và ngọt, có cả âm sắc miền Trung lẫn trong cái dịu nhẹ của xứ Bắc, tôi thấy như vậy, và cái tâm trạng trên như tan biến đi.
Giờ tan tầm. Người từ trong tòa nhà đồ sộ túa ra. Khi biết ông cụ một tay cầm cái túi vải cũ kĩ, một tay vịn cầu thang, vẻ hơi rờ rẫm vừa đi ngược chiều lên tầng trên chính là nhà thơ Tế Hanh, họ xúm lại quanh tôi và hai người trông xe ở cổng. Có tiếng kêu của ai đó: “Thật à? Ông Tế Hanh “Quê hương tôi có con sông xanh biếc” đó a?”. Một người khác: “Cụ lên tìm người quen hỏi một tài liệu gì đó cho người cháu sắp đi nước ngoài đấy, chẳng biết có được không?”.

Nhà thơ, ông là ai?
Xuân Diệu:
Tôi cùng xương thịt với nhân dân của tôi…
Chế Lan Viên:
Anh nhớ em như đông về nhớ rét…
Còn ông - Tế Hanh, đâu như từ 1937 đã viết:
Tôi sống mê man tránh tẻ buồn
Miệt mài, hể hả, đắm say luôn
Tôi thân tê tái trong da thịt
Hương đất, hương đồng chẳng ngớt tuôn…

Và năm 1978, trong và sau những ngày chữa bệnh mắt, được hôm đỡ đau, ông tần ngần lững thững đi quanh hồ Thiền Quang gần nhà mà nghe, mà cảm, mà nghĩ… rằng:
Tôi tưởng tượng mặt hồ trang giấy đẹp
Mà cuộc đời phơi phới trải trước tôi
Để trên đó tháng ngày tôi viết tiếp
Những câu thơ tha thiết hiến dâng đời.

Có bao nhiêu mến yêu dòng sông và dãy núi, con thuyền và cánh cò với những dáng người quê kiểng… trong ông? Có mấy cuộc tình trong ông? Ông kể, đôi khi chen vào mấy tiếng: “Nói riêng để em biết…”. Tôi không dám cười, mà chỉ lan man mông lung cùng nhà thơ thôi. Còn ông thì cứ dõi về phía xa xa, như để lục tìm từ trong khoảng không gian mờ đục kia một dáng hình, một khuôn mặt. Ông hầu như chưa bao giờ có giọng khuyên bảo, “uốn nắn” ai một điều gì, nhiều người vẫn nói về ông như vậy. Song, như sợ tôi chưa hiểu, chưa thông cảm nổi, ông bảo: “Làm nhà văn, nhà nghiên cứu, cần biết nhiều, biết cặn kẽ. Có cái biết để mà ngẫm, không nói ra, em có thấy thế không?”. Tôi đỡ lời:
- Vâng, quả là có những chuyện biết rồi đấy, mà phải bao nhiêu lâu sau mới cắt nghĩa được.

Giọng ông âm vang hơn một tí:
- Đừng sốt ruột và vội vàng. Có một “nhà” đã gọi thơ mình thuở Nghẹn ngào - Hoa niên là thơ học trò đấy. Gọi thế là dễ dãi trong suy nghĩ và tếu táo không phải lối. Chỉ có thơ hay và thơ dở, hoặc thơ làng nhàng đọc được thôi, làm gì có thơ học trò? Chẳng phải nhiều bài thơ được truyền tụng mãi của các nhà thơ Âu châu và Trung Hoa được ra đời từ lúc tác giả còn rất trẻ đấy sao!

Lúc này, trong tiền sảnh ở gác hai của Nhà xuất bản Hội Nhà văn như đã vắng hết người. Ông vẫn ngồi nghiêng sang tôi, như không biết mỏi. Hai chén nước sôi chắc nguội ngắt từ bao giờ mà mới nhìn, dễ tưởng là hai chén “cuốc lủi”. Ông nhẹ rút từ trong túi ra tập “Thơ tình hay nhất”. Giọng ông đều đều, ấm ngọt mà có gì thật xa vắng:
- Mấy ông này đã thành người thiên cổ rồi. Trong tập này chỉ còn có tôi còn sống.

Tôi biết là ông rất điềm tĩnh khi nói câu này. Có một niềm vui se sắt nào đó dậy lên trong buổi chiều xuân vắng lặng, khi ông hơi cười mà nói tiếp:
- Tôi bây giờ vẫn cầm bút được, nhưng viết ra chữ khó đọc. Em có biết chữ Nhất Linh không? - Chữ ông ấy lòa xòa như cỏ rối. Nhưng còn viết cho nhau được, còn có cái để tặng, cũng quý rồi.

Tôi nói với ông về cái chu trình khoảng 20 năm một trong đời thơ của ông với hi vọng: Vài ba năm tới, là thêm một chu trình sáng tạo, ông sẽ có thêm những bài lưu dấu với đời.

Xuống xe, trước khi bước nhẹ vào cửa, nhà thơ cầm tay tôi lắc lắc:
- Sẽ có lúc cần, anh gọi, em sang nghe anh đọc rồi viết hộ nhé! Anh cảm ơn, cảm ơn!

(0) Bình luận
  • Những nhà văn nổi tiếng thế giới sinh năm Mão
    Trong lịch sử văn học thế giới từ xưa đến nay đã có vô số nhà văn, nhà thơ nổi tiếng, tài danh nhưng trong bài này người viết chỉ nêu danh một số những nhà văn nổi tiếng sinh vào năm Mão.
  • Hai cuốn sách ra mắt đầu năm
    Nhà xuất bản Phụ nữ Việt Nam sẽ mở đầu cho các sự kiện văn hóa của năm mới Quý Mão với việc ra mắt hai cuốn sách “3000 ngày trên đất Nhật” của tác giả Nguyễn Quốc Vương và bộ tiểu thuyết lịch sử “Công chúa Đồng Xuân” của nhà văn Trần Thùy Mai sẽ được giới thiệu tới độc giả trong ngày thứ 7 và chủ nhật tới tới, 28 và 29/1 (tức ngày mùng 7 và 8 Tết).
  • NSND Trần Tiến qua đời ở tuổi 86
    Theo thông tin từ gia đình, NSND Trần Tiến – một tên tuổi của làng sân khấu và điện ảnh, bố của 3 nghệ sĩ Lê Vân, Lê Khanh, Lê Vi đã qua đời vào chiều ngày 22/1 (Mùng 1 Tết) tại nhà riêng, hưởng thọ 86 tuổi.
  • Nhà thơ Giang Nam qua đời ở tuổi 94
    Ngày 23/1, gia đình nhà thơ Giang Nam xác nhận ông đã qua đời trong bệnh viện Đa khoa tỉnh Khánh Hòa vào sáng mùng 2 Tết Nguyên đán Quý Mão (23/1/2023), hưởng thọ 94 tuổi.
  • Tết xưa trong những trang sách cũ
    Trong tâm thức của mỗi người Việt, ngày Tết là một ngày thiêng liêng. Đó là ngày đoàn tụ gia đình, ngày con người trở về với quê hương bản quán, về với họ hàng, tổ tiên. Tết không chỉ là dịp nghỉ ngơi, được vui chơi, mà đó còn là dịp để sum họp, để thăm hỏi, chúc tụng. Với nhà văn Vũ Bằng, Tết là phải về quê.
  • Trao giải cuộc thi sáng tạo logo kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam - Singapore
    Tối 19/1 tại Hà Nội, đã diễn ra Lễ trao giải cuộc thi sáng tạo logo "50-10" để kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao và 10 năm quan hệ đối tác chiến lược giữa Việt Nam và Singapore.
Nổi bật Tạp chí Người Hà Nội
  • Thăng Long - Hà Nội, mạch nguồn cảm xúc
    Nhà Lý coi đạo Phật là Quốc giáo nên không ít những nhà sư giỏi giang được mời về làm tham mưu, giúp rập cung đình như Nguyễn Minh Không, Từ Đạo Hạnh, Đào Cam Mộc…
  • Chờ đón những bứt phá
    Một mùa xuân mới đã đến, mùa xuân của một khởi đầu mới sau hơn 2 năm vì đại dịch, cả nước chúng ta phải thực hiện giãn cách xã hội. Với anh chị em văn nghệ sĩ Thủ đô Hà Nội lại càng thấy mới mẻ trên chặng đường đầu của nội dung Hội nghị Văn hóa toàn quốc - Tháng 11/2021.
  • Chuyện kể bên dòng Đại Lan
    Sông Hồng chảy vào Việt Nam, từ Hà Khẩu, Lào Cai đến cửa Ba Lạt, Nam Định dài 556km. Dòng sông thân thuộc có nhiều tên gọi, gắn với những vùng đất mà sông chảy qua.
  • Những nhà văn nổi tiếng thế giới sinh năm Mão
    Trong lịch sử văn học thế giới từ xưa đến nay đã có vô số nhà văn, nhà thơ nổi tiếng, tài danh nhưng trong bài này người viết chỉ nêu danh một số những nhà văn nổi tiếng sinh vào năm Mão.
  • Hội Lim nghiêm cấm hát quan họ ngửa nón xin tiền, không hát văn nhảy đồng
    Đó là các nội dung được ban tổ chức Lễ hội vùng Lim xuân Quý Mão 2023, huyện Tiên Du (Bắc Ninh) nghiêm cấm tại hội Lim diễn ra trong hai ngày 12 và 13 tháng Giêng, tức mùng 2 và mùng 3/2 dương lịch.
Đừng bỏ lỡ
  • Phố ông đồ
    Phố ông đồ
  • Cảm ơn ạ, thủy tiên!
    Một trong những thú vui cuối năm của tôi là mũ áo sùm sụp, đan tay người thương rồi dạo Đồng Xuân trong gió lạnh cạn mùa. Gạn chút năm cũ với mây xám đêm dài, với chè chén bên Gầm Cầu, thật không khác gì được sắm Tết trong cái nhớ Tết. Tết của chuyện kể hiền như thần thoại, của mùi vị óng ánh bên trong ván cửa lùa, của thú chơi tài tử hào hoa, của mùi pháo cũ tiễn nhiều năm cũ.
  • Tết xưa trong những trang sách cũ
    Trong tâm thức của mỗi người Việt, ngày Tết là một ngày thiêng liêng. Đó là ngày đoàn tụ gia đình, ngày con người trở về với quê hương bản quán, về với họ hàng, tổ tiên. Tết không chỉ là dịp nghỉ ngơi, được vui chơi, mà đó còn là dịp để sum họp, để thăm hỏi, chúc tụng. Với nhà văn Vũ Bằng, Tết là phải về quê.
  • “Mùa xuân dâng Đảng” qua những trang sách, báo
    Hướng tới kỷ niệm 93 năm Ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam (3/2/1930 - 3/2/2023), mừng xuân Quý Mão 2023, Thư viện quốc gia Việt Nam tổ chức trưng bày tư liệu sách, báo với chủ đề “Mùa xuân dâng Đảng” tại 31 Tràng Thi (quận Hoàn Kiếm).
  • Hà Nội: Hoàn thiện dự án Luật Thủ đô (sửa đổi) trình Quốc hội cho ý kiến vào cuối năm 2023
    UBND TP Hà Nội vừa ban hành Kế hoạch số 36/KH-UBND về nghiên cứu, đề xuất chính sách, lập hồ sơ dự án Luật Thủ đô (sửa đổi) và theo dõi đánh giá tình hình thi hành Luật Thủ đô trên địa bàn TP Hà Nội năm 2023.
  • Thủ tướng đôn đốc thực hiện nhiệm vụ sau kỳ nghỉ Tết Nguyên đán Quý Mão 2023
    Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã ký Chỉ thị số 03/CT-TTg ngày 27/1/2023 đôn đốc các bộ, ngành, địa phương thực hiện nhiệm vụ trọng tâm sau kỳ nghỉ Tết Nguyên đán Quý Mão 2023.
  • "Dấu ấn thành Nam": Những mốc son trong dòng lịch sử dân tộc
    Ngày 28/1, tại không gian văn hóa Bảo tàng tỉnh Nam Định đã diễn ra lễ khai mạc Triển lãm "Dấu ấn thành Nam". Sự kiện do Bảo tàng tỉnh Nam Định và Trung tâm lưu trữ quốc gia I thuộc Cục Văn thư và Lưu trữ Nhà nước phối hợp tổ chức.
  • Chương trình Hòa nhạc đặc biệt chào xuân Qúy Mão 2023
    Ngày 29/1 tại Nhà hát Lớn Hà Nội, Chương trình Hòa nhạc đặc biệt chào xuân 2023 - New year concert 2023 do Bộ Công an chỉ đạo tổ chức nhân kỷ niệm 93 năm Ngày thành lập Đảng (3/2/1930 - 3/2/2023) và đón xuân Quý Mão 2023. Chương trình được truyền hình trực tiếp trên Truyền hình CAND (kênh ANTV).
  • Chủ tịch TP. Hà Nội gửi thư khen 6 huyện về triển khai dự án Vành đai 4
    Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Trần Sỹ Thanh vừa gửi thư khen 6 huyện: Thanh Oai, Đan Phượng, Sóc Sơn, Mê Linh, Thường Tín, Hoài Đức về triển khai dự án Vành Đai 4 - Vùng Thủ đô.
  • Quyết liệt bảo đảm an toàn Lễ hội và hoạt động vui xuân của nhân dân sau Tết Nguyên đán
    Ngày 26/01/2023, Đại tướng Tô Lâm, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Công an có Thư khen gửi cán bộ, chiến sĩ lực lượng Công an nhân dân đã không quản ngại khó khăn, gian khổ, tận tụy với công việc, ngày đêm căng mình với nhiệm vụ bảo đảm an ninh, trật tự (ANTT) dịp Tết Nguyên đán Quý Mão 2023.
Có một chiều xuân Hà Nội với nhà thơ Tế Hanh
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO